01.07.2026 09:45
| Przedmiot: biologia | Rok: 2022 |
| Poziom: rozszerzony | Dla: obywateli Polski |
Arkusz PDF i odpowiedzi
Arkusze maturalne biologia (rozszerzony)
20 grudnia 2022 roku tysiące uczniów szkół ponadpodstawowych w całej Polsce zasiadło do próbnego arkusza z biologii na poziomie rozszerzonym. Egzamin ten trwał dokładnie 180 minut i zawierał 19 zadań, za których prawidłowe rozwiązanie maturzyści mogli uzyskać maksymalnie 60 punktów.
Co zawierał arkusz?
Zadania przygotowane przez CKE odpowiadały oczywiście podstawie programowej i kładły nacisk przede wszystkim na myślenie przyczynowo-skutkowe oraz analizę materiałów źródłowych. Polecenie można podzielić na klika segmentów tematycznych:
Cytologia i biochemia komórki
Zadanie 1 polegało na wykazaniu amfipatyczności lecytyny oraz wyjaśnieniu znaczenia triacylogliceryli dla rozwoju zarodka ptaka.
W zadaniu 2 należało wyjaśnić wpływ ładunku histonów na wiązanie z DNA oraz określenie skutków acetylacji dla transkrypcji.
W poleceniu 3 trzeba było rozpoznać organellum na mikrofotografii i określić jego rolę w podziale komórki zwierzęcej.
Zadanie 4 polegało na uzupełnieniu zmian liczby chromosomów i ilości DNA oraz wyjaśnieniu roli punktu kontrolnego.
Fizjologia roślin i transport osmotyczny
Zadanie 6 obejmowało wyjaśnienie zmian zawartości cukrów i tłuszczów podczas dojrzewania nasion orzecha włoskiego.
W poleceniu 7 należało odczytać z wykresu stężenia izotonicznego dla dyni oraz określić zachowania komórek batata w roztworze NaCl.
Anatomia, fizjologia i homeostaza zwierząt oraz człowieka
Zadanie 5 to określanie ploidalności komórek u pszczół i wykazanie roli temperatury w determinacji płci u aligatora.
W poleceniu 8 należało wyjaśnić mechanizmy adaptacji układu krążenia w nogach ptaków wodnych do ochrony przed utratą ciepła.
Zadanie 9 to analiza wykresu zmian ciśnienia w lewej komorze i aorcie, przyporządkowanie tonów serca oraz mechanizmu powrotu żylnego.
W zadaniu 10 należało wyjaśnić rolę białka G, cyklazy adenylanowej oraz cAMP i akwaporyn w resorpcji wody w nefronie.
Polecenie 11 polegało na wyborze komórek nefronu wrażliwych na PTH i parathormon oraz określenie wpływu witaminy D3 na transport Ca2+.
Genetyka klasyczna, molekularna i populacyjna
Zadanie 12 to wyjaśnienie przyczyn objawów chorobliwych u dzieci oraz podanie genotypów rodziców na podstawie rodowodu.
Polecenie 13 polegało na określeniu sekwencji mRNA, rodzaju mutacji punktowej i jej wpływu na długość łańcucha peptydowego.
W zadaniu 14 należało dokonać analizy rodowodu pod kątem cechy recesywnej sprzężonej z płcią oraz wykazanie braku równowagi Hardy’ego-Weinberga.
Polecenie 15 wymagało określenia sposobu dziedziczenia barwy kwiatów Collinsia parviflora i zapisania krzyżówki.
Ekologia, ewolucjonizm i biotechnologia
Zadanie 16 polegało określenia relacji międzygatunkowej oraz nisz ekologicznych ryb.
W poleceniu 17 trzeba było sformułować wniosek na podstawie diagramu rozrzutu i cech morfologicznych trzech gatunków kosaćca.
Zadanie 18 to wykazanie związku między budową serca a stałocieplnością oraz wyjaśnienie wtórnej ektotermii u krokodyli.
Polecenie 19 to ocena wpływu modyfikacji genetycznej grzyba na jego skuteczność w walce ze szkodnikami.
Co sprawiło uczniom problem?
Największym kłopotem dla uczniów okazały się zadania wymagające konstruowania wyjaśnień przyczynowo-skutkowych w oparciu o skomplikowane schematy molekularne – problem więc sprawiło polecenie 10. Uczniowie często mieli też problem z precyzyjnym łączeniem faktów, na przykład w poleceniu 18, gdzie należało powiązać obecność pełnej przegrody międzykomorowej z brakiem mieszania krwi, wysokim tempem metabolizmu i stałocieplnością.
Opinie o arkuszu
Wielu uczniów po wyjściu z sal było w szoku - okazało się, że osoby, które bazowały wyłącznie na wiedzy teoretycznej miały kłopot. CKE w nowej formule zaczęło wymagać myślenia laboratoryjnego i wyciągania wniosków. W większości więc opinie dotyczące testu były pesymistyczne. Pojawiły się jednak także głosy pozytywne.
Czy dostępne są odpowiedzi do arkusza?
Tak, do każdego zadania dołączone są szczegółowe rozwiązania.
Czy można pobrać arkusz w PDF?
Tak, arkusz dostępny jest do pobrania w wygodnym formacie test - pobierz PDF.
Zobacz także
