Biologia matura próbna 2026. Wymagania, arkusze i typy zadań

Biologia matura próbna 2026. Wymagania, arkusze i typy zadań

Biologia matura próbna 2026. Wymagania, arkusze i typy zadań

14.01.2026

Biologia matura próbna 2026. Wymagania, arkusze i typy zadań

W środę, 14 stycznia, punktualnie o 9:00 maturzyści rozpoczęli próbny egzamin z biologii, stanowiący często klucz do wymarzonych studiów medycznych i przyrodniczych. Egzamin trwał 180 minut, a za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań zdobyć można maksymalnie 60 punktów. Sprawdź arkusz z biologii próbnej

Biologia jest jednym z najbardziej popularnych przedmiotów dodatkowych pisanych na maturze w trybie rozszerzonym. W 2025 roku na maturę z tego przedmiotu zdecydowało się aż 41 718 uczniów.

Egzamin stanowi dla uczniów wyzwanie, ponieważ wymaga nie tylko solidnej wiedzy i zapamiętania dużej ilości materiału, ale wymaga także umiejętności naukowego myślenia i rozwiązywania problemów z wykorzystaniem wiedzy biologicznej w praktycznym kontekście.

 

Próbna matura z biologii 2026 – zadania

W arkuszu próbnym z 2026 roku znalazło się 20 zestawów zadań, zawierających również wzajemnie powiązane podpunkty. Były to zadania zamknięte, jak i otwarte krótkiej odpowiedzi – często oparte na dodatkowych danych wymagających pogłębionej analizy.

Uczniowie musieli skutecznie formułować wnioski na podstawie przedstawionych informacji – pracować z materiałami źródłowymi, takimi jak wykresy, tabele i infografiki. Istotna była więc umiejętność interpretowania danych biologicznych.

W arkuszu próbnym pojawiły się zagadnienia związane między innymi z wiedzą dotyczącą:

  • przygotowania preparatu mikroskopowego do obserwacji zjawiska plazmolizy w komórkach roślinnych,

  • drogi larw glisty ludzkiej w organizmie człowieka,

  • gatunków kręgowców,

  • znaczenia dwunastnicy, żołądka i trzustki w procesie trawienia tłuszczów,

  • funkcji kwasu solnego w żołądku,

  • amniopunkcji,

  • zadań z zakresu genetyki.

Są to jedynie przykładowe zagadnienia, które pojawiły się w arkuszu próbnym.

 

Sprawdź arkusze maturalne z biologii.

Matura próbna z biologii w 2026 roku została przygotowana tak, aby jak najlepiej sprawdzić zarówno wiedzę z całego okresu nauki, jak i praktyczne umiejętności naukowe uczniów, takie jak analizowanie danych, interpretowanie doświadczeń, wyciąganie wniosków czy logiczne argumentowanie.

Matura 2026 z biologii bazuje bezpośrednio na wymaganiach programu nauczania. W 2026 egzamin ten można zdawać jedynie w formie matury rozszerzonej. Poniżej znajduje się pełne omówienie tego, co trzeba umieć, jak wygląda arkusz maturalny, ile trwa egzamin, kiedy odbędzie się matura próbna, a także jak najlepiej się do niej przygotować.

Co trzeba umieć?

Funkcjonowanie organizmu człowieka

Uczeń rozumie zależności między budową a funkcją narządów i układów, wyjaśnia procesy życiowe oraz opisuje rozwój człowieka na kolejnych etapach życia. Wymagane jest rozumienie takich zjawisk jak: homeostaza, regulacja hormonalna, reakcje obronne organizmu, krążenie, oddychanie, trawienie czy wydalanie.

Zdrowie i profilaktyka

Program kładzie nacisk na edukację zdrowotną:

  • znaczenie aktywności fizycznej i diety,
  • planowanie działań prozdrowotnych,
  • badania profilaktyczne,
  • konsultacje lekarskie i poradnictwo genetyczne,
  • transplantologia i jej zasady,
  • zagrożenia: doping, używki, substancje psychoaktywne.

Umiejętności naukowe

Matura wymaga opanowania pełnego cyklu badawczego:

  • formułowanie problemu badawczego
  • stawianie hipotezy
  • planowanie i wykonywanie doświadczeń,
  • analiza danych (również prostymi metodami statystycznymi)
  • krytyczna ocena wyników
  • wyciąganie poprawnych wniosków

Praca z informacją

Uczeń musi:

  • analizować tekst, wykres, tabelę, schemat, zdjęcie mikroskopowe
  • odróżniać fakty od opinii, wiedzę naukową od potocznej
  • wykazywać się krytycznym myśleniem wobec treści internetowych

Zależności biologiczne i ekologia

Wymagane jest rozumienie:

  • związków przyczynowo - skutkowych,
  • relacji między organizmami
  • różnorodności biologicznej jako efektu ewolucji
  • wpływu człowieka na środowisko, w tym zmian klimatu
  • zasad ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju

Chemizm życia

  • skład chemiczny organizmów, makro- i mikroelementy
  • woda, właściwości i kluczowa rola,
  • węglowodany, białka, lipidy, kwasy nukleinowe, budowa i funkcje,
  • DNA / RNA
  • doświadczenia: wykrywanie skrobi, denaturacja białka

Komórka

  • budowa komórki eukariotycznej i prokariotycznej
  • funkcje błon biologicznych, transport aktywny i bierny
  • jądro, rybosomy, mitochondria, plastydy, cytoszkielet
  • osmoza i plazmoliza
  • teoria endosymbiozy
  • różnice komórek roślinnych, zwierzęcych i grzybowych

Energia i metabolizm

  • anabolizm, katabolizm, szlaki metaboliczne
  • ATP i przenośniki elektronów
  • enzymy, budowa, działanie, regulacja, czynniki wpływające
  • fotosynteza, etap jasny i ciemny, chemiosmoza, fotosystemy
  • oddychanie komórkowe, glikoliza, reakcja pomostowa, cykl Krebsa, fosforylacja oksydacyjna
  • fermentacje
  • glukoneogeneza, glikogenoliza

Podziały komórkowe

  • replikacja DNA, cykl komórkowy, kontrola podziałów
  • mitozy i mejozy — fazy, rozpoznawanie, znaczenie
  • crossing-over i niezależna segregacja chromosomów
  • apoptoza

Klasyfikacja i filogeneza

  • drzewa rodowe, kladogramy
  • grupy mono-, para- i polifiletyczne
  • hierarchiczne rangi taksonów

Bakterie i archeowce

  • budowa prokariotów
  • bakterie Gram+ i Gram -
  • oddychanie, odżywianie, rozmnażanie, procesy płciowe
  • choroby bakteryjne człowieka i zasady profilaktyki

Grzyby

  • budowa i różnorodność
  • odżywianie, fermentacja
  • choroby grzybicze i profilaktyka
  • znaczenie grzybów i porostów

Protisty

  • budowa i funkcje
  • przystosowania do środowiska
  • hodowla protistów, obserwacje
  • cykle rozwojowe, choroby protistowe
  • znaczenie ekologiczne i symbiozy

Rośliny

  • zielenice a krasnorosty
  • tkanki roślinne, ich funkcje
  • budowa organów i przystosowania
  • transport wody i soli mineralnych, transpiracja, bilans wodny
  • fotosynteza
  • zapylanie, rozmnażanie, roznoszenie nasion i owoców
  • kiełkowanie i hormony roślinne
  • tropizmy, nastie

Zwierzęta

  • cechy głównych typów zwierząt
  • dwuwarstwowe/trójwarstwowe
  • skrzelodyszne/płucodyszne
  • zmiennocieplne/stałocieplne
  • bezowodniowce/owodniowce
  • budowa i przystosowania ryb, płazów, gadów, ptaków, ssaków

Funkcjonowanie zwierząt

  • tkanki zwierzęce, rozpoznawanie i funkcje
  • ogólne zasady budowy i działania narządów i układów zwierząt

Sprawdź matura z biologii 2026 informator CKE 

Dalsza część artykułu pod reklamą

Arkusz egzaminacyjny

Arkusz matury próbnej z biologii 2026 może sprawdzać między innymi umiejętności logicznego myślenia, pracę z tekstem, grafiką, tabelą czy wykresem, a także analizę doświadczeń biologicznych i ich wyników. Możemy spodziewać się też konieczności argumentowanie i formułowanie precyzyjnych wyjaśnień.

W arkuszu maturalnym znajdą się zadania zamknięte, których może być od 10 do 14, zadania otwarte krótkiej odpowiedzi, zadania problemowe oparte na danych, zadanie dłuższej wypowiedzi argumentacyjnej lub analitycznej. Łączna liczba zadań w arkuszu to od 44 do 56. Całkowita liczba punktów do zdobycia to 60.

W informatorze maturalnym zostały wymienione nawet czasowniki operacyjne, które pojawiają w poleceniach się na egzaminie maturalnym z biologii. Wymienione są takie jak: rozstrzygnij i uzasadnij, wyjaśnij, narysuj, skonstruuj, zaprojektuj, sformułuj hipotezę lub problem badawczy, wykaż, udowodnij itp.sprawdź arkusze maturalne

Dalsza część artykułu pod reklamą

Terminy matury próbnej 2026

Matura próbna z biologii odbędzie się w styczniu 2026 roku. Dokładny termin to 14 stycznia, godzina 9:00. Termin ten wypada na środę. W porównaniu z poprzednimi latami, matury próbne w 2026 roku wypadają dosyć późno. Jest to jednak dobra okazja do lepszego powtórzenia materiału i bardziej rzetelnego przygotowania się.

sprawdź terminy i harmonogram matury 2026

Dalsza część artykułu pod reklamą

Czas trwania egzaminu

Czas przeznaczony na rozwiązanie arkusza próbnego jest taki sam jak na egzaminie majowym i wynosi 180 minut, czyli równe 3 godziny zegarowe. Warto jednak zaplanować swoją pracę tak, aby zostawić sobie “awaryjne” kilkanaście minut na dokładne sprawdzenie swoich odpowiedzi wpisanych do arkusza.

Czytaj dalej ile trwają matury 2026

Dalsza część artykułu pod reklamą

Jak przygotować się do matury próbnej z biologii?

Przygotowania do matury próbnej z biologii najlepiej zacząć od poukładania sobie w głowie materiału. Dobrze jest podzielić go na większe bloki, np. takie jak komórka, metabolizm, rośliny, zwierzęta czy ekologia i każdy z nich przejrzeć osobno, robiąc krótkie, własne notatki.

W biologii kluczowe jest zrozumienie, dlatego warto regularnie ćwiczyć zadania wymagające rozwiązywania problemów. Czytać wykresy, analizować doświadczenia, porównywać procesy i organizmy oraz uczyć się wyciągania wniosków z podanych danych. Szczególną uwagę warto poświęcić procesom, które zwykle sprawiają najwięcej trudności, takim jak fotosynteza, oddychanie komórkowe, mejoza, regulacja enzymów czy transport u roślin, często pomaga po prostu przerysowanie schematów własną ręką.

Ważne jest też ćwiczenie formułowania odpowiedzi pełnymi, precyzyjnymi zdaniami, bo na egzaminie nawet drobna nieścisłość może kosztować utratę punktów. Warto też regularnie rozwiązywać arkusze z poprzednich lat, bo to najlepszy sposób, żeby oswoić się z konkretnym typem zadań i zobaczyć, jak wygląda praca w warunkach zbliżonych do egzaminacyjnych.

Najpopularniejsze:

arkusze maturalne

matura 2026 polski - podstawowy

matura 2026 polski - rozszerzony

matura 2026 polski - ustny

matura 2026 matematyka - podstawowa

matura 2026 matematyka - rozszerzona

matura 2026 angielski - podstawowy

matura 2026 angielski - rozszerzony

matura 2026 niemiecki - podstawowy

matura 2026 biologia

matura 2026 chemia

matura 2026 fizyka

matura 2026 historia

matura 2026 geografia

matura 2026 informatyka

matura 2026 wos

matura 2026 - wszystko

matura poprawkowa

niezdana matura

harmonogram matur 2026

jak wyglądają matury 2026

jak liczyć punkty matura 2026

nowa lista pytań jawnych matura 2026

kierunki studiów 2026

progi punktowe na studia

jak wpisać wyniki matur w systemie IRK krok po kroku

Dalsza część artykułu pod reklamą

Komentarze (0)

Teraz najważniejsze

kalkulator maturalny

matura 2026

arkusze maturalne

wyniki matur 2025

rekrutacja na studia

studia

kierunki studiów

studia podyplomowe

 

Ciekawe

 


gdzie studiować

 

 

Nadchodzące wydarzenia