Próbna matura z filozofii 2026. Wymagania, terminy arkusz i typy zadań

Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała wymagania obowiązujące na egzaminie maturalnym z filozofii w 2026 roku. Uczeń powinien zapoznać się z nimi w informatorze i to na jego podstawie budowane są zadania zarówno w maturze właściwej, jak i próbnej.

Zdający powinien:

• Rozumieć, że filozofia jest jednym z głównych filarów kultury obok nauki, religii, sztuki i prawa
• Być świadomym wpływu filozofii starożytnej Grecji na kulturę europejską, zwłaszcza na rozwój nauki, religii i literatury
• Znać najważniejsze działy filozofii, problemy i pojęcia
• Umieć rozpoznawać sposoby myślenia starożytnych filozofów, które funkcjonują w kulturze do dziś
• Rozpoznawać różne problemy i stanowiska filozoficzne poprzez analizę pytań i tez dawnych myślicieli
• Rozwijać krytyczne myślenie i umiejętności logiczne dzięki analizie argumentów
• Umieć jasno i poprawnie formułować własne poglądy w dyskusji filozoficznej

Poniżej znajduje się skrócony zakres zagadnień, które uczeń powinien znać przed przystąpieniem do matury próbnej z filozofii 2026. Są one oparte na wymaganiach CKE.

Pojęcie filozofii

• etymologia słowa „filozofia”
• główne działy: ontologia/metafizyka, epistemologia, etyka, filozofia przyrody, antropologia filozoficzna, teologia filozoficzna, estetyka, filozofia polityki
• rola logiki w filozofii i nauce
• cechy pytań filozoficznych: ogólność, abstrakcyjność, racjonalność, dążenie do wyjaśnień podstawowych

Archē – pierwsze pytanie filozoficzne

• znaczenie terminu archē
• zasady Talesa, Anaksymandra, Anaksymenesa
• koncepcja czterech żywiołów
• metoda jońska: obserwacja + hipoteza jako pierwowzór empiryzmu

Pierwsze spory filozoficzne

• monizm vs pluralizm
• zmienność vs niezmienność świata: Heraklit – Parmenides
• początki metod dowodowych

Atomizm grecki

• koncepcja Leucypa i Demokryta
• atomy i próżnia jako wyjaśnienie zjawisk

Sokrates – filozofia człowieka i etyki

• postać Sokratesa i jego metoda
• „poznaj samego siebie” i autorefleksja
• psychē, aretē, daimonion
• intelektualizm etyczny

Platon – antynaturalizm

• teoria idei
• koncepcja duszy i argument za jej nieśmiertelnością
• aprioryzm i anamneza
• miłość platońska
• alegoria jaskini i jej interpretacja

Arystoteles – synteza sporów

• możność i akt
• hylemorfizm
• człowiek jako jedność psychofizyczna
• eudajmonia
• cnota jako trwała dyspozycja

Epikureizm i stoicyzm

• przyjemność i brak lęku u Epikura
• cnota i rozumność w stoicyzmie
• porównanie obu ujęć szczęścia

Sceptycyzm

• względność spostrzeżeń
• regres w nieskończoność, błędne koło, arbitralność

Początki filozoficznej teologii

• Platon
• Arystoteles
• stoicy
• Plotyn
• wpływ filozofii na myśl chrześcijańską
• droga św. Augustyna

• Platon, Obrona Sokratesa
• Platon, wybrane fragmenty Państwa, Fedonu, Uczty
• Arystoteles, Etyka nikomachejska II
• Epikur, List do Menoikeusa
• Seneka, wybrane fragmenty

Arkusz matury próbnej z filozofii w 2026 roku będzie wyglądał tak samo jak arkusz z matury właściwej. Liczba całkowita punktów do uzyskania to 50.

Uczeń może spodziewać się zadań zamkniętymi i otwartymi, analizą tekstu filozoficznego,zadaniami dotyczącymi stanowisk, pojęć i sporów filozoficznych,krótkimi i dłuższymi formami pisemnej wypowiedzi, zadaniem argumentacyjnym, które zwykle stanowi ostatnie zadanie arkusza.

Na pierwszej stronie arkusza zdający znajdzie instrukcję, czas pracy, miejsce na PESEL i dane ucznia.

Próbne egzaminy organizowane przez CKE odbędą się w całej Polsce w tym samym czasie. Matura próbna z filozofii odbędzie się w styczniu 2026 roku. Dokładny termin to 13 stycznia o godzinie 14:00.

sprawdź terminy i harmonogram matury 2026

Egzamin próbny z filozofii trwa 180 minut, czyli trzy godziny zegarowe, dokładnie tyle samo, ile matura właściwa. Ważne jest aby kontrolować czas w trakcie pracy, żeby zdążyć z rozwiązaniem zadania argumentacyjnego, które zwykle jest najbardziej czasochłonne, ale też wysoko punktowane.

Czytaj dalej ile trwają matury 2026

Przygotowania do matury z filozofii najlepiej zacząć od ogarnięcia tego, czego tak naprawdę wymagają od nas na maturze, po przejrzeniu wymagań CKE dużo łatwiej zrozumieć, jakie zadania mogą pojawić się na egzaminie próbnym.

Istotne są też arkusze maturalne z poprzednich lat, bo pokazują, jak wygląda praca z tekstem i czego egzaminatorzy zazwyczaj oczekują. Warto od czasu do czasu usiąść i napisać krótszą odpowiedź czy dłuższą wypowiedź, żeby wyrobić sobie swój własny styl.

Dobrze sprawdzają się też proste, porządne notatki z najważniejszych myślicieli, takie, do których możesz wrócić w każdej chwili i szybko coś sobie przypomnieć. Żeby nauka nie zamieniła się w chaos, najlepiej rozpisać sobie plan powtórek, a później realizować go krok po kroku.

Nie powinniśmy zapominać o regularnym ćwiczeniu argumentowania, bo w filozofii to kluczowe. Najważniejsze jednak, żeby zachować spokój. Dzień przed egzaminem lepiej już jedynie odpoczywać i relaksować się. To tylko matura próbna, ma nam jedynie pokazać co warto jeszcze doszlifować.