01.07.2026 09:44
| Przedmiot: geografia | Rok: 2022 |
| Poziom: rozszerzony | Dla: obywateli Polski |
Arkusz PDF i odpowiedzi
Arkusze maturalne geografia (rozszerzony)
Grudzień to dla wielu maturzystów czas sprawdzenia swojej wiedzy przed oficjalnym majowym egzaminem, ze względu na przeprowadzane egzaminy próbne. Jednym z nich był test diagnostyczny z biologii, który odbył się 19 grudnia 2022 roku. Egzamin trwał 180 minut i składał się z 31 zadań, za których prawidłowe rozwiązanie maturzyści mogli uzyskać maksymalnie 60 punktów.
Co zawierał arkusz?
Arkusz był bardzo rozbudowany - zawierał aż 35 stron i 31 zadań, łączących zaawansowaną analizę kartograficzną z przekrojową wiedzą z zakresu geografii fizycznej oraz społeczno-ekonomicznej Polski i świata:
Zadanie 1 wymagało zaplanowaniu i obliczenia czasu trwania wycieczki pieszej ze schroniska w Dolinie Roztoki, przez Szpiglasową Przełęcz, do schroniska nad Morskim Okiem. Uczeń musiał uwzględnić odległość mierzoną z mapy oraz dodatkowy czas wynikający z sumy podjeść.
Zadanie 2 polegało na wykorzystaniu fragmentu wiersza Kazimiery Alberti opisującego tatrzański krajobraz. Zadaniem maturzysty było zidentyfikowanie opisywanych obiektów geograficznych na mapie i określenie ich cech.
W poleceniu 3 trzeba było uzupełnić tabelę, wpisując nazwy odpowiednich gór do podanych azymutów.
Do zadania 4 dołączony był przekrój geologiczny przebiegający przez fragment Tatr. Zadaniem maturzysty było przedstawienie dwóch różnic w budowie geologicznej między obszarem, przez który poprowadzono przekrój geologiczny, a Tatrami Zachodnimi, położonymi poza obszarem mapy.
W poleceniu 5 należało podać po dwie przyrodnicze i pozaprzyrodnicze różnice odnoszące się do warunków, w których są położone schronisko w Roztoce i Chata pod Rysami.
Zadanie 6 wymagało obliczenia szerokości geograficznej miejsca, dla którego przedstawiono na rysunku wartość wysokości górowania Słońca w dniu 22 grudnia, biorąc pod uwagę dołączony rysunek.
Do polecenia 7 dołączono rysunek prezentujący fazy Księżyca obserwowane z półkuli północnej w wybranych dniach marca 2026 roku. Uczeń musiał odpowiedzieć w którym dniu marca 2016 roku można było obserwować zaćmienie słońca - podać datę, nazwę fazy księżyca i wyjaśnić, dlaczego tylko w tej fazie występuje zaćmienie.
Zadanie 8 polegało na wyjaśnieniu, dlaczego podczas niektórych erupcji wulkanicznych dochodzi do takiej zmiany kształtu stożka wulkanicznego, jaką przedstawiono na dołączonych fotografiach.
Polecenie 9 wymagało znajomości chemicznych procesów krasowienia i powstawania form krasu powierzchniowego oraz podziemnego.
W zadaniu 10 trzeba było zidentyfikować formy terenu powstałych w wyniku ruchów górotwórczych i procesów egzogenicznych na podstawie schematów blokowych.
Polecenie 11 wymagało analizy procesów kondensacji pary wodnej w troposferze oraz specyficznych warunków powstawania chmur w wyższych partiach atmosfery.
Zadanie 12 wymagało uzupełnienia tabeli i wpisania we właściwych miejscach po jednej literze, którą oznaczono nazwę odpowiedniej stacji meteorologicznej, wybranej spośród podanych.
W zadaniu 13 trzeba było wyjaśnić, dlaczego pomiędzy Helem a Chojnicami występuje znaczna różnica w wartościach absolutnej minimalnej temperatury powietrza i odpowiedzieć czy podane na mapie wartości temperatury powietrza na Śnieżce i w Jeleniej Górze świadczą o wystąpieniu zjawiska inwersji termicznej.
Na wykresie w poleceniu 14 przedstawiono zmiany wielkości średniego miesięcznego przepływu rzecznego zmierzonego w stacji hydrologicznej położonej w dolnym biegu wybranej rzeki w Afryce. Zadaniem ucznia było wybranie i zaznaczenie obszaru, na którym płynie rzeka przedstawiona na wykresie, a następnie uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do odpowiedniej cechy klimatu tego obszaru.
W zadaniu 15 trzeba było przedstawić dwa uwarunkowania, które sprzyjają przedstawionym na mapie wartościom zasolenia Zatoki Botnickiej i Zatoki Fińskiej, a wynikają z ich położenia.
W zadaniu 16 podana była mapa z zaznaczonymi numerami obszarami. Trzeba było podać numer, którym oznaczono obszar o najlepszych warunkach dla zbóż o wysokich wymaganiach glebowych, oraz określ typ klimatu i typ formacji roślinnej, które sprzyjały wytworzeniu się tam żyznych gleb, a później uzupełnić tabelę.
W poleceniu 17 również pojawiła się tabela do uzupełnienia, tyle że na podstawie wykresów.
Zadanie 18 obejmowało wykres struktury wieku i płci ludności Polski w 2010 roku. Do niego były dołączone zdania, których prawdziwość należało określić.
Na wykresie w poleceniu 19 przedstawiono zróżnicowanie wieku i płci ludności, która zmieniła na stałe miejsce zamieszkania na terytorium Polski w 2017 roku na skutek migracji między miastami a wsią. Zadaniem ucznia było podanie przyczyny salda migracji dla miast występującego w grupie wiekowej 0–19 lat.
Do zadania 20 dołączono mapę, na podstawie której trzeba było ocenić, czy poniższe informacje odnoszące się do struktury religijnej wybranych krajów Półwyspu Bałkańskiego są prawdziwe oraz wykazać związek struktury wyznaniowej krajów Półwyspu Iberyjskiego i obszaru Ameryki Łacińskiej.
Do polecenia 21 również dołączona była mapa. Korzystając z niej należało przedstawić trzy przyczyny zróżnicowania wartości wskaźnika waloryzacji warunków przyrodniczych dla rolnictwa między środkową a południową częścią województwa dolnośląskiego i rozwiązać zadanie zamknięte.
22 zadanie polegało na uzasadnieniu, dlaczego na ukazanym obszarze w strukturze użytków rolnych dominują użytki zielone.
W poleceniu 23 należało - korzystając z tabeli i własnej wiedzy - sformułować prawidłowość dotyczącą związku między rozmieszczeniem upraw ziemniaków a strukturą wielkościową gospodarstw w Polsce.
Do zadania 24 dołączony był tekst. Korzystając z niego trzeba było zaznaczyć poprawną odpowiedź nawiązującą do zmian, jakie zaznaczyły się w polskim przemyśle po roku 1989.
W zadaniu 25 należało wymienić inny niż zasoby wody przyrodniczy czynnik lokalizacji zakładów przemysłu celulozowo-papierniczego w Polsce.
W poleceniu 26 trzeba było wykazać, że postępujący rozwój technologiczny na świecie umożliwia tradycyjnie wodochłonnym zakładom przemysłowym mniejszą zależność od dużych zasobów słodkiej wody.
Zadanie 27 opierało się na tabeli – trzeba było ją przeanalizować i zaznaczyć poprawną odpowiedź na zadanie zamknięte.
W zadaniu 28 trzeba było podać trzy cechy społeczno-gospodarcze województwa pomorskiego sprzyjające niskiej wartości tego wskaźnika.
Na mapach w poleceniu 29 przedstawiono fragmenty Gdańska i Zatoki Gdańskiej. Korzystając z nich należało ocenić prawdziwość zdań oraz wskazać, czy lokalizacja obiektu emitującego hałas taka jak przedstawiona na mapie 4. jest zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju.
W zadaniu 30 pokazany był wykres, na którego podstawie należało zaznaczyć poprawny wniosek odnoszący się do wartości wskaźnika Giniego w przedstawionych krajach i uzasadnić, dlaczego kraje UE przedstawione na wykresie różniły się w 2015 roku wartością wskaźnika Giniego od krajów Afryki.
Do ostatniego polecenia dołączono mapę, na której podstawie należało uzupełnić tabelę i uzasadnić, że zmiany cen ropy naftowej w handlu międzynarodowym mogą przyczynić się do zmian wartości PKB.
Co sprawiło uczniom problem?
Grudniowy arkusz diagnostyczny okazał się bardzo wymagający - wyzwaniem dla uczniów były zadania, w których wiedzą teoretyczną należało połączyć z analizą materiałów źródłowych.
Opinie uczniów
Wiele uczniów było zaskoczonych stopniem rozbudowania zadań. W opiniach maturzystów przewijało się wiele opinii na temat braku czasu. Zadania były raczej oceniane jako trudne.
Czy dostępne są odpowiedzi do arkusza?
Tak, do każdego zadania dołączone są szczegółowe rozwiązania.
Czy można pobrać arkusz w PDF?
Tak, arkusz dostępny jest do pobrania w wygodnym formacie test - pobierz PDF.
Zobacz także
